Tầm xoọng (Quýt gai, Độc lực, Đông phong quất, Tửu bính lặc)

Ngày : 13/05/2020
Cây Quýt gai hay còn gọi là cây Tầm xoọng, vốn dĩ là một loại cây rất quen thuộc trong cuộc sống của mọi người. Cây Quýt gai được gọi tên vào một trong bốn vị thuốc thần điều trị bệnh thận hư rất hiệu quả ở Bình Định.

Tầm xoọng (Quýt gai, Độc lực, Đông phong quất)

Tầm xoọng vị cay, tính ấm. Có tác dụng hóa ứ chỉ thống, thuận khí hóa đàm. Dùng chữa đòn ngã sưng đau, gãy xương, phong thấp đau nhức, cảm mạo, ho, đau dạ dày. Uống trong từ 6-12g, dùng ngoài nghiền mịn, sao rượu đắp, liều lượng tùy thuộc diện tích da bị bệnh.

Trị phong thấp, lưng gối chân tay, gân xương đau nhức, đi lại khó khăn, toàn thân mệt mỏi:
Tầm xoọng 25g (sao vàng hạ thổ), sắc uống.

Tầm xoọng 16g, Thổ phục linh 16g, Tục đoạn 12g, Ngải diệp 12g, Đương quy 12g, Kê huyết đằng 12g, Thiên niên kiện 10g, Quế 6g, sắc uống.

Tầm xoọng, Cốt khí, Bưởi bung, Hoàng lực, Rễ gắm, Dây đau xương, Cẩu tích, Kim cang, Cỏ xước, mỗi vị 15g, sắc uống.

Rễ tầm xoọng 16g, Thổ phục linh 12g, Ngưu tất 12g, Thiên niên kiện 8g, tất cả thái nhỏ, ngâm rượu uống. Có thể nấu thành cao rồi pha rượu dùng.

Đau vai cổ, một bên cánh tay khó cử động:
Tầm xoọng (sao vàng hạ thổ) 20g, Nam tục đoạn 20g, Tang chi 12g, Rễ cúc tần 12g, Kinh giới 12g, Quế 10g, Thiên niên kiện 10g, sắc uống. Thuốc chườm: Ngải diệp 50g, Rễ lá lốt 15g, 2 thứ sao rượu, gói vào miếng vải, chườm tại chỗ. Khi thuốc nguội, sao lại và chườm tiếp.

Khớp gối đau nhức, có biểu hiện xơ cứng, hạn chế vận động:
Tầm xoọng (sao vàng hạ thổ) 20g, Cát căn 16g, Huyết đằng 12g, Đương quy 12g, Tục đoạn 12g, Phòng phong 12g, Tế tân 10g, Quế 10g, Đơn hoa 12g, Chích thảo 12g, sắc uống. Tác dụng: trừ thấp giảm đau, thông kinh hoạt lạc. Người cao tuổi, ít ngủ, gia Hắc táo nhân 16g, Hạt muồng (sao) 12g, Bạch linh 12g.

Ho hen, khó thở, đau họng mắc đờm:
Tầm xoọng (sao vàng hạ thổ) 16g, Cát cánh 12g, Trần bì 12g, Mạch môn 12g, Đại táo 6 quả, Tang bạch bì 16g, Hoàng kỳ 12g, Mơ muối 12g, Cam thảo 12g, sắc uống. Kiêng cua ốc, cá tươi, thịt gà.

Ho kéo dài do biến chứng của cảm cúm:
Tầm xoọng 16g, Tế tân 12g, Kinh giới 12g, Mạch môn 16g, Cát cánh 12g, Bách bộ 12g, Trần bì 12g, Thục địa 12g, Huyền sâm 10g, Xa tiền thảo 16g, Tích tuyết thảo 20g, Lá xương sông 12g, sắc uống.

Trẻ em ho gà:
Lá tầm xoọng 6g, Hoa đu đủ đực 6g, Cát cánh 6g, Tô diệp 6g, Trần bì 6g, Tang bạch bì 6g, sắc uống nhiều lần trong ngày.

Ho khan do phế nhiệt:
Tầm xoọng 16g, Thiên môn 12g, Tang diệp 20g, Xa tiền thảo 20g, Lá xương sông 20g, Lá đinh lăng 20g, Tích tuyết thảo 24g, Bạch linh 10g, Mơ muối 12g, sắc uống.

Trị cảm cúm, ho, nhức đầu:
Dùng lá hoặc rễ tầm xoọng 9-15g, sắc uống. Trường hợp cảm lạnh, ngạt mũi, không mồ hôi, có thể dùng lá tầm xoọng nấu với những loại lá thơm khác, như sả, cúc tần, đại bi, hương nhu, lá bưởi, lá chanh, đun nước xông cho ra mồ hôi.

Trị cảm cúm, sốt ho:
Lá tầm xoọng 40g, Chỉ thiên 20g, Nhân trần 20g, sắc uống nóng và đắp chăn cho ra mồ hôi.

Trị ho do phong nhiệt (ho nóng):
Rễ tầm xoọng 20g, Tang bạch bì 10g, Cam thảo 5g (hoặc rễ hoặc lá cam thảo nam 10g), sắc uống, có thể thêm đường.

Trị ho nhiều đờm:
Quả tầm xoọng còn xanh 8-16 quả, trộn với một thìa cà phê đường kính hoặc mật ong, ít muối ăn và Bồ hóng 5g (thứ Bồ hóng đốt bằng củi, không dùng thứ đốt bằng than quả bàng hoặc các loại khác); tất cả đem hấp cơm trong khoảng 15-20 phút; lấy ra, nghiền nát, trộn đều; chia thành 2-3 phần uống trong ngày.

Viêm phế quản, ho:
Rễ tầm xoọng, Rễ bồ hòn, mỗi vị 30g, Cẩm (peristrophe bivalvis) 15g, Cò ke 15g, sắc uống.

Phụ nữ bị bế kinh, đau bụng dữ dội, bụng dưới căng đầy, da mặt nóng nổi mụn:
Tầm xoọng (sao vàng hạ thổ) 24g, Ích mẫu 16g, Đương quy 12g, Tô mộc 16g, Trạch lan 16g, Đan sâm 16g, Kê huyết đằng 12g, Hương phụ 12g, Quế 8g, sắc uống.

Đau dạ dày:
Rễ tầm xoọng 30 g, Trần bì 6g, Hương phụ, Màng tang, mỗi vị 10g, sắc uống.

Sốt rét:
Rễ tầm xoọng từ 30-60 g, sắc uống trước khi lên cơn sốt 4 giờ. Cứ cách từ 3-5 ngày lại uống đợt khác.

Trị kiết lỵ:
Vỏ thân tầm xoọng 20g, Thạch lựu bì 20g, Vỏ quả chuối hột 20g, Rễ tầm xuân 20g, Búp ổi 10g, sắc uống.

Trị đòn ngã sưng đau:
Lá tầm xoọng 20g (sao vàng), sắc uống; một phần lá tươi, giã nát đắp lên chỗ bị thương; uống và đắp liên tục trong 3-4 ngày.

Trị mụn rò có mủ lâu ngày:
Lá tầm xoọng 20g, Lá chanh 20g, Trúc nhự 10g, tán thành bột mịn, rắc lên chỗ vết thương.

Mụn nhọt sưng tấy:
Lá tầm xoọng giã nhỏ chung với giấm để đắp lên mụn. Nếu mụn nhọt hay vết thương lở loét thì dùng lá tầm xoọng nấu nước rửa. Sau đó lấy Lá tầm xoọng và Thanh táo rửa sạch bằng nước muối, giã nhỏ đắp rịt.

Trị Thận hư suy:
Tầm xoọng, Phèn đen, Sâm tanh tách, cây muối, đều 20-30g, sắc uống.

Tổng hợp

:
Xem thêm
Về đầu trang